Empowering Children and Youth displaced from Ukraine in Poland through Know Your Rights Sessions

KIND has worked in Poland since 2022 in partnership with ELIL and The Rule of Law Institute Foundation to provide legal and psychosocial services to unaccompanied and separated children and youth in Poland. Since then, KIND staff and partners have served over 2,170 children.   

Our team in Poland provides psychosocial support, legal assistance with applications for international protection and asylum as well as reception conditions, guardianship, age assessment, and family reunification. 

We also have a project which focusses specifically on children and youth displaced from Ukraine – the Suzir’ya project. As part of this project, KIND hosts child friendly Know Your Rights sessions to empower displaced children by sharing information about their legal rights and access to critical resources. We have seen the impact of KIND’s legal sessions first-hand on participants. For example, we were pleased to hear from one participant who shared that they had gained valuable insights from the sessions, saying:“I didn’t know I had so many rights.” When asked by KIND’s lawyer in Poland about how they felt about this new awareness, the youth replied that they found themselves “more calm and joyful.” 

We also provide psychosocial services to create a safe and supportive environment to help children feel comfortable asking questions and making choices for themselves during our work with them. Collaboration with local actors is key to our work to better reach children and youth and understand their needs and help strengthen their protection overall. 

Centering the Well-being of Unaccompanied and Separated Children and Youth in Poland 

Each of our Know Your Rights sessions in Poland typically begins with an integration and well-being segment, led by our psychosocial services case manager. This part of the workshop is designed to break the ice and help children and youth feel safe and at ease by building rapport through centering their well-being. Using stress management techniques, art therapy, and play-based activities, we aim to create a calm, supportive space before moving on to the legal education portion of the workshop. This trauma-informed and child-centered approach is essential to our work and the core principles we promote: trustworthiness, choice, empowerment, and collaboration. We also emphasize peer support and cultural humility.    

Empowering Children and Youth Through Knowledge of Their Rights  

The legal portion of our Know Your Rights session consists of presenting children’s rights in Poland in an age-appropriate and engaging way. This includes guidance on addressing and tackling discrimination and bullying under Polish law, understanding labor law and rules for employing children and young people n, as well as raising awareness of online risks such as cyber threats and human trafficking. Ukrainian children we work with have identified bullying and discrimination due to their nationality, as significant challenges in their everyday lives.  

During every session, we make sure children and youth can safely share difficulties they have faced and continue to face while settling in Poland. Children and youth can also share their personal concerns discreetly; legal and psychosocial support can be provided individually, as needed. Through these sessions, we learn from the children where they need support which helps us better tailor the sessions to their needs.  

We focus on reaching children and youth displaced from Ukraine in remote eastern towns in Poland where nongovernmental and civil society presence is limited. One of the few sources of local support is the Polish Red Cross, which runs community centers in small towns. Through close collaboration with them and the Ukrainian House (Dom Ukraiński), we have been able to connect with children who might otherwise not have access to crucial support. 

Looking Ahead 

KIND’s team in Poland remains committed to helping children and youth on the move in need of legal and psychosocial assistance. Our next sessions for children displaced from Ukraine will continue to be held in community centers located in remote areas as well as within school environments, in collaboration with our local partners. By engaging with both children and local stakeholders, we are gaining deeper insight into children’s experiences and challenges, strengthening local partnerships, and improving our strategies to support these children more effectively. 

Wspieranie dzieci z Ukrainy zamieszkujących w Polsce przez warsztaty “Znaj swoje prawa”

KIND działa w Polsce od 2022 roku w partnerstwie z ELIL oraz Instytutem na Rzecz Państwa Prawa, udzielając wsparcia prawnego i psychospołecznego dzieciom bez opieki i dzieciom oddzielonym od swoich opiekunów. Od początku swojej działalności, KIND wraz z partnerami pomogli ponad 2170 dzieciom.

Nasz zespół w Polsce zapewnia pomoc prawną w zakresie wniosków o udzielanie ochrony międzynarodowej i azylu, w kwestiach związanych z warunkami pobytowymi, ustanawianiem opiekunów prawnych, oceną wieku oraz łączeniem rodzin, jak i pomoc psychospołeczną.

Prowadzimy także projekt skierowany do dzieci i młodzieży, ktore uciekły z Ukrainy do Polski przed wojną – projekt Suzir’ya. W ramach tego projektu organizujemy warsztaty „Poznaj swoje prawa”, podczas ktorych, w sposób dostosowany do wieku i przyjazny dzieciom, przekazujemy im informacje o ich prawach w Polsce oraz dostępie do kluczowych usług, zasobów i wsparcia. Sesje informacyjne są dla dzieci i młodziezy bardzo ważne, gdyż młodzi ludzie często nie są świadomi zakresu swoich praw. Usłyszeliśmy od młodego uczestnika, zapytanego przez prawniczkę KIND o wrażenia po zajęciach, że „Nie wiedziałem, że mam tyle praw!” i że z nowo zdobytą wiedzą czuje się „spokojniejszy, i bardziej radosny”.

Zapewniamy także wsparcie psychospołeczne, aby stworzyć bezpieczne i wspierające środowisko, w którym dzieci poczują się swobodnie, aby zadawać trudne pytania i rozwewać wątpliwości. Chcemy, aby po sesji dzieci poczuły się wzmocnione do podejmowania sprawczych decyzji o swoim losie. Kluczowa dla naszej pracy jest współpraca z lokalnymi podmiotami, która umożliwia nam dotarcie do większej liczby potrzebujących dzieci, pozwalając dokładniej rozpoznać ich potrzeby oraz przyczyniając się do wzmacniania mechanizmów ochrony dzieci w Polsce.

Wspomaganie dobrostanu dzieci bez opieki oraz rozdzielonych od swoich opiekunów

Warsztaty zaczynamy częścią integracyjną i dobrostanową, prowadzoną przez case managerkę ds. wsparcia psychospołecznego. Ma ona na celu zapoznanie się i przełamanie lodów, aby dzieci poczuły się zrelaksowane i bezpieczne i aby zbudować wzajemne zaufanie.

Dzięki technikom radzenia sobie ze stresem, elementom arteterapii czy terapii zabawą, staramy sie stworzyć bezpieczne i wspierające otoczenie. Po tej częsci przechodzimy do częsci edukacyjnej, gdzie poruszamy tematy prawne. Pracujemy w podejściu uwzględniającym traumę (tzw. trauma informed approach) oraz skoncentrowanym na dziecku, które są kluczowe dla naszych działań i w zgodzie z wartościami, ktore promujemy: zaufaniem, możliwością wyboru i decydowania o sobie, wzmacnianiem sprawczości i współpracą. Podkreślamy również rolę wsparcia rówieśniczego oraz postawę kulturowego otwarcia i wzajemnego poszanowania.

Wzmacnianie potencjału dzieci przez zwiększanie świadomosci na temat ich praw

Podczas części prawnej sesji „Poznaj swoje prawa” opowiadamy o prawach dziecka w Polsce w przystępny i dostosowany do wieku uczestników sposób. Tłumaczymy jak reagować na przypadki dyskryminacji i przemoy rówieśniczej, przybliżamy nastolatkom i młodym dorosłym prawo pracy i podnosimy świadomoś na temat cyberbezpieczeństwa i zagrożeń czychających w internecie, na które młodzież z doświadczeniem migracji jest szczególnie narażona, takich jak handel ludźmi. Dyskryminacja i przemoc równieśnicza na tle narodowościowym to najczęściej wskazywane przez uczestników z Ukrainy problemy, z którymi zmagają się na co dzień.

Dbamy o to, aby w trakcie spotkań dzieci miały możliwość podzielenia się trudnościami, z którymi zmagają się po swoim przybyciu do Polski. Dajemy też przestrzeń, aby mogły zgłaszać swoje obawy osobiście członkom KIND. W razie potrzeby, zapewniamy im indywidualne wsparcie prawne i psychospołeczne. Spotkania pozwalają nam lepiej zrozumieć jakie obszary najbardziej wymagają naszego wsparcia, dzięki czemu możemy dostosować program do szczególnych potrzeb uczestników.

Staramy się docierać do dzieci i młodzieży z Ukrainy mieszkających poza dużymi miastami oraz na wschodnim obszarze Polski, gdzie obecność organizacji pozarządowych i społeczeństwa obywatelskiego jest ograniczona. Polski Czerwony Krzyż jako jedna z niewielu organizacji jest obecny w tamtym rejonie kraju, gdzie prowadzi świetlice w małych miastach i rejonach wiejskich. We współpracy z PCK oraz oragnizacją Ukraiński Dom, udało nam się dotrzeć do tych dzieci ukraińskich z doświadczeniem uchodźstwa, które mają ograniczony dostęp do niezbędnego wsparcia.

Perspektywy

Zespół KIND w Polsce jest oddany niesieniu pomocy dzieciom i młodzieży w drodze, które potrzebują wsparcia prawnego i psychospołecznego. Planujemy kolejne zajęcia dla dzieci z Ukrainy w szkołach, lokalnych świetlicach i we współpracy z lokalnymi partnerami. Dzięki uwzględnianiu głosu samych dzieci oraz współpracy z lokalnymi podmiotami, zyskujemy coraz głębsze zrozumienie doświadczeń i wyzwań, z jakimi mierzą się dzieci z Ukrainy w Polsce. Wzmacniamy więc lokalne partnerstwa i strategie, aby w naszych działaniach skuteczniej wspomagać naszych młodych klientów.